Amerikanci nakon rata ispitivali trgovca koji je krio nacističko blago, pa ga – pustili


Američka vojna dokumenta otkrivaju da je Hildebrant Gurlit, nemački trgovac umetničkim predmetima – i sam delimično jevrejskog porekla – koji je sarađivao sa nacistima i od Jevreja u bescenje otkupljivao i na drugi način dobavljao najvrednija dela moderne umetnosti koju su nacisti proglasili “degenerisanom”, u burnim poratnim vremenima 1945. bio podvrgnut ispitivanju – i pušten da zadrži većinu dragocenih umetničkih dela.

Američki vojnici pored jedne od slika iz kolekcije Hildebranda Gurlita tokom rata: Iako su ga sumnjičili da trguje nacističkim blagom, pustili su ga

Hildebrant Gurlit je otac Kornelijusa Gurlita u čijem stanu u Minhenu je u okviru istrage zbog izbegavanja poreza nedavno pronađena neverovatno vredna i potpuno nepoznata kolekcija dela moderne umetnosti.

 

Na saslušanju kod Amerikanaca on je tvrdio da je umetnička dela iz razorenog Drezdena preneo u nemačko mesto Ašbah, gde je sa porodicom izbegao, i da su sva dela o kojima je reč – među kojima je bilo i Šagalovih i Matisovih radova čija se vrednost danas procenjuje na milijardu evra – njegovo lično vlasništvo, ili vlasništvo njegove porodice.

 

Američki stražitelji su izrazili sumnju u ove tvrdnje, ali na kraju su, pošto su detaljno pregledali zbirku, odlučili da je u najvećem broju slučajeva on punopravni vlasnik, i vratili su mu ukupno 206. dela – 115 slika, 19 crteža i 72 “razlnih drugih predmeta”.

Matisova “Žena koja sedi” – delo iz stana u Minhenu za koje se pouzdano zna da su ga nacisti ukrali iz jedne francuske banke

Najmanje tri umetnička dela iz američkih dokumenata ponovo su se pojavila u minehnskom stanu njegovog sina Kornelijusa, zajedno sa mnogim drugim delima Matisa, Pikasa, Renoara, Kokoške i vodećih nemačkih umetnika – Diksa, Libermana i Kiršnera, za koja se nije znalo.

 

Dokazano je i da su najmanje jedno delo iz stana u Minhenu – Matisovu sliku žene koja sedi – nacisti ukrali iz jedne banke u Francuskoj.

Oto Diks

Američki dokumenti pokazuju da su istražitelji u ono vreme sumnjali da Gurlit možda poseduje i opljačkana umetnička dela, ali to nije moglo da bude dokazano.

 

“Krotitelj lavova” Maksa Bekmana

Pored toga, iznenađuje broj dela najčuvenijih umetnika za koja se do sad nije znalo, što upućuje na zaključak da je Gurlit otac, najverovatnije, osim zbirke iz Ašbaha imao i druge “štekove” umetničkih predmeta nagomilanih tokom rata.

 

“Dva jahača na plaži” Maksa Libermana

Pošto je većinu njih, makar i u bescenje, ipak kupovao od Jevreja koji su bežali spasavajući goli život, na kraju bi se moglo ispostaviti da je njegov sin zakoniti vlasnik dobrog dela zbirke, dok bi ostala dela kojima može da se utvrdi poreko trebalo da budu vraćena naslednicima.

Izvor teksa i slika: Blic.rs

Published by

Admin

profesor Darko Lazic