Flasteri skinuti sa fresaka


Završeni slikarsko-konzervatorski radovi u Pećkoj patrijaršiji, Gračanici i Dečanima. Za sedam meseci u tri manastira intervenisalo se na više od 700 kvadrata živopisa

Pećka patrijaršija, Gračanica i Dečani

DVA dana pred manastirsku slavu Pokrov presvete Bogorodice, 12. oktobra, završeni su slikarsko – konzervatorski radovi na živopisu u hramu Bogorodice Odigitrije Pećke patrijaršije. U timu za realizaciju ovog velikog posla bilo je tridesetak slikara konzervatora, istoričara umetnosti, arhitekata, građevinskih inženjera, hemičara, tehnolog, vajara…

Obnova srpskih hramova na Kosovu i Metohiji izvedena je pod pokroviteljstvom Uneska, sredstva je donirala ruska vlada. Celim poduhvatom, kao i obnovom živopisa u Visokim Dečanima i Gračanici rukovodilo je preduzeće “Koto”. Za sedam meseci u tri manastira intervenisalo se na više od 700 kvadrata zidova sa živopisom i dekorativnim malterom, različitog stepena površinske i dubinske štete. Radilo se šest dana u nedelji, deset sati dnevno. I sve je završeno u predviđenom roku – za sedam meseci.

– Posao nije bio nimalo lak, ali smo ga, uz angažovanje velike stručne ekipe završili kvalitetno i u predviđenom roku – kaže za “Novosti” arhitekta Slobodan Radovanović, koordinator tima.

Vođa slikarsko-konzervatorske ekipe za radove u manastirima Visoki Dečani i Gračanica bio je mr Miroslav Stanojlović, slikar konzervator iz Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, dok je radove na zaštiti živopisa u manastiru Pećka patrijaršija predvodio Siniša Zeković, slikar-konzervator iz vojvođanskog Zavoda za zaštitu spomenika kulture, sa slikarima-restauratorima Oliverom Brdarić, Zoranom Barišićem, Marijom Vuknićem i Vladimirom Petrovićem. Radove na konzervaciji i restauraciji trona Majke Božje vodili su Milutin Dragojlović, profesor na Fakultetu likovnih umetnosti, i Milan Andrić, restaurator.

BOGORODIČIN TRON PREMA tenderu Uneska, restauriran je i Bogorodičin tron iz Pećke patrijaršije, nastao sredinom 19. veka. Stručnjaci su odlučili da se obnovi u Beogradu, zato što je bilo mnogo komplikovano raditi na licu mesta, zbog nabavke materijala i nedostatka radionice. Po završetku radova, vraćen je na KiM.

– Poslovima na zaštiti živopisa u crkvi Bogorodice Odigitrije prethodili su opsežni istraživački radovi sa predlogom mera i postupaka – objašnjava Radovanović. – Radili smo na konsolidaciji, injektiranju potklobučenih i raslojenih površina, ekstrakciji soli, čišćenju bojenog sloja, uklanjanju naknadnih maltera, neodgovarajućih plombi i preslika. Po završetku ovih radova pristupilo se plombiranju oštećenja, opšivanju živopisa i prezentaciji površina bez živopisa. Ceo posao pratili su detaljni izveštaji i fotografije svih faza rada.

Slikarstvo u Bogorodičinoj crkvi Pećke patrijaršije, od svih sakralnih spomenika na kojima se radilo, bilo je u najlošijem stanju. Pojedine freske bile su zalepljene flasterima, kako ne bi otpale. Konzervatori su nailazili na velike probleme

– od potrebe za statičkom sanacijom do čišćenja i razgradnje površinskih soli koje su posledica kapilarne vlage u zidovima. U obnovi crkve je učestvovalo više stručnjaka iz različitih struka.

– Želimo da se zahvalimo svim učesnicima u poslu, Srpskoj pravoslavnoj crkvi i kompletnoj srpskoj službi zaštite – kaže Radovanović.

SPASENA POVELjA

GRAČANIČKA osnivačka povelja, ispisana na zidu đakonikona koja je bila pri dnu odvojena od zida, prošla je konzervatorski tretman. U njoj su jasno naznačeni pravni parametri o dobro organizovanoj srpskoj državi tog vremena. Smatra se jednim od najvrednijih pisanih dokumenata slovenskog ambijenta i naše države iz doba kralja Milutina.

Izvor: Vecernje Novosti

Published by

Admin

profesor Darko Lazic